Jac Po zakochuje się w Ukrainie (2)

Imiona wojny, c. d.

Wałentyna

Poznaliśmy się na schulzowskim festiwalu w Drohobyczu w 2018 r. Poprosiłem Wirę Meniok, żeby znalazła mi kogoś dwujęzycznego do pomocy przy nagrywaniu drohobyckich dzwonów, a ona poleciła mi „swoją najlepszą studentkę”. Od razu się ogromnie polubiliśmy. Wałentyna twierdzi, że język ukraiński ustępuje polskiemu tylko w jednym: nie ma w nim określenia „Przyjaźń od serca”, a bardzo by się przydało, bo właśnie tego rodzaju uczucie nas łączy.

Gdyby nie ona, nie zacząłbym jeździć na Ukrainę zaraz po wybuchu wojny w 2022 r. Kiedy o tym opowiadam (np. w rozdzialiku Imion wojny znacząco zatytułowanym Jacek), podkreślam, że bałem się tylko ewentualnej logistycznej kompromitacji na międzynarodowym forum i że miałem szczęście przypadkiem znaleźć się w odpowiednim miejscu o odpowiednim czasie. Przypadek ów miał na imię Wałentyna, bo akurat kilka dni wcześniej odwoziłem ją, studiującą już w Polsce, do jej mamy. I kiedy w lutym 2022 pojechałem bez większego sensu na granicę z Ukrainą i odkryłem, że jestem całkiem blisko przejścia w Budomierzu, to naturalną koleją rzeczy było ją przekroczyć. W mniejszym bowiem stopniu jechałem „w nieznane” i „na tereny ogarnięte wojną”, niż dobrze sobie znaną trasą do braci Ukraińców. Wałentyna stała się też moim człowiekiem na Ukrainie, kiedy trzeba było mnie pilnować, żebym nie zapomniał paszportu, nie zabłądził, nie wjechał niechcący do Rosji… Do dzisiaj, choć od dłuższego czasu mieszka za oceanem, służy mi pomocą, kiedy nie wiem gdzie jestem na Ukrainie, kiedy trzeba mi doładować ukraiński telefon albo auto się rozkraczy i trzeba mi kupić przez Internet bilet na pociąg, czego na razie nie opanowałem. Zresztą, po co opanowywać, skoro Wałentyna jest niezawodna.

Właśnie: nigdy się na niej nie zawiodłem.

Przyszła na świat w rodzinie wojskowego. Całe dzieciństwo spędziła w wojskowym miasteczku. Praktycznie wszystkich chłopców stamtąd wysłali na front. Dlatego częściej niż „statystyczna” Ukrainka dowiaduje się o śmierci kolegów z dzieciństwa.

Dlatego bardziej niż „przeciętna” Ukrainka boi się o mamę i o swój dom.

Płacze częściej, niż wskazuje i tak wysoka wojenna średnia krajowa.

Z jej wiadomości łatwo wywnioskować, jaka obecnie jest sytuacja na Ukrainie. Już przed przeczytaniem wiem, że jeśli wśród emotikonów są pęknięte serca, to jest źle. Jeśli są żółte i niebieskie, to zaświtała gdzieś jakaś nadzieja.

Podziwiam ją z wielu powodów, ale najbardziej dlatego, że ma siłę żyć.

Dzień po tym, jak pomarańczowa małpa pochwaliła się światu czerwonym zadkiem w owalnej oborze, Wałentyna napisała (korespondujemy po polsku z ukraińskimi wtrętami, które dla Was przełożyłem):